۱۷۸۰ - یک زلزله شدید ۵۰ تا ۲۰۰ هزار تن را در تبریز کشت

هشتم ژانویه ۱۷۸۰ (دیماه ۱۱۵۸ هجری خورشیدی ـ سال وفات کریمخان زند در ۷۴ سالگی) شهر تبریز و نواحی پیرامون آن دچار یک زمین لرزه سخت شد. �تاریخ سوانح طبیعی� تلفات این زلزله را ۵۰ تا ۱۵۰ هزار تن نوشته است. برخی نوشته ها، به استناد ارقام مندرج در نامه های اشخاص، حواشی کتابها و مندرجات دیوانی (مکاتبات دولتی) تلفات را از ۸۰ تا ۲۰۰ هزار به دست داده اند. در آن زمان، سنجش شدّت زلزله مقیاس معیّن نداشت و سیسموگراف (سیسمومتر) درست یک قرن پس از زلزله تبریز ساخته شد. محاسبات بعدی، شدت زلزله تبریز را در مقیاس ریشتر (ریکتر)، معادل ۷ و ۷ دهم به دست داده است. مقیاس ده درجه ای ریشتر (ریکتر) در سال ۱۹۳۵ توسط چارلز اف. ریکترCharles F. Richter آمریکایی (متولد ۱۹۰۰ و متوفی در ۱۹۸۵) در انستیتوی تکنولوژی کالیفرنیا بر پایه علم لگاریتم (لوغاریتم که ایرانیان کاشف آن بودند) تنظیم شده است..حکومت آذربایجان و نواحی اطراف آن پس از قتل نادر در کودتای قوچان به دست یکی از ژنرالهای او به نام آزادخان (افغان) افتاده بود.

زلزله شدید تبریز در زمانی رخ داد که ایران از ثبات برخوردار نبود و نوعی جنگ داخلی در جریان بود؛ امیرزادگان زند ازجمله ابوالفتح خان پسر کریمخان با عمویش زکی خان بر سر پادشاهی به جان هم افتاده بودند و نیز سران ایلات و خانها. آغامحمدخان از ایل قاجار در شمال ایران داعیه سلطنت داشت و برای لشکرکشی به شیراز و جنگ آماده می شد. در ایران وقت، نزاع بر سر قدرت به حدّی بود که صادق خان یکی دیگر از برادران کریمخان و حکمران بصره این شهررا ترک و عازم پایتخت شده بود تا سهم خواهی کند و بازگشت او از بصره در حقیقت نقطه پایان بر حکومت ایران بر بین النهرین جنوبی (عراق) گذارد و امپراتوری عثمانی با استفاده از خلاء قدرت در ایران، منطقه بصره را تصاحب کرد و این منطقه از سال ۱۹۱۷ (که جنگ جهانی اول در جریان بود) به دست انگلستان افتاد. اوضاع نامشخص سال های ۱۷۷۹ تا ۱۷۹۵ (سال تاجگذاری آغامحمدخان قاجار در تهران) چنان بود که یک هیات اعزامی روسیه به ایران نتوانست یک مقام ارشد را بیابد و پیام خودرا برساند و دست خالی به مسکو بازگشت.

۱۶۴۲ - روزی که گالیله درگذشت

گالیله Galileo Galilei فیزیکدان، فضا شناس، فیلسوف و دانشمند بزرگ قرون جدید و سازنده تلسکوپ هشتم ژانویه سال ۱۶۴۲ میلادی درگذشت. وی در ۱۵ فوریه سال ۱۵۶۴ در پیسای ایتالیا به دنیا آمده بود.

گالیله که در دو دانشگاه در ایتالیا تدریس کرد پس از ساختن تلسکوب و اطلاق این واژه بر آن، قمرهای سیاره مشتری را با آن کشف کرد. ابتکار روش تجربی برای تحقیقات علمی نیز از اوست. درگیری گالیله با مقامات وقت کلیسای کاتولیک فصلی از تاریخ آن زمان اروپا را تشکیل می دهد. گالیله اعلام کرده بود که زمین و ستارگان در مداری مشخص به دور خورشید می چرخند.

۱۸ دی‌ماه 1398ششمین سال سرنگونی هواپیمای اوکراینی

شش سال از سرنگونی هواپیمای بوئینگ 737 خط هوایی اوکراین با 176 مسافر و خدمه از اتباع هفت کشور می‌گذرد. اهمیت بیشتر ماجرا به ابهام و تناقض در اطلاع‌رسانی حادثه باز می‌گردد.

پس از شایعات، ستاد کل نیروهای مسلح در 21 دی 1398 طی بیانیه‌ای اعلام می‌کند پرواز شماره ۷۵۲ خطوط هوایی اوکراین از فرودگاه امام خمینی حرکت نموده و درهنگام چرخش، کاملاً در حالت نزدیک‌شونده به یک مرکز حساس نظامی سپاه و در ارتفاع و شکل پروازی یک هدف متخاصم قرار می‌گیرد که در این شرایط بر اثر بروز خطای انسانی و به صورت غیرعمد هواپیمای مزبور مورد اصابت قرار گرفته است.

مقام رهبری نیز در همان روز طی دستوری خطاب به ستاد کل نیروهای مسلح خواستار پیگیری ماجرا شدند: �با اطلاع از نتایج تحقیقات ستاد کل درباره‌ی حادثه‌ی هواپیمای مسافربری اوکراینی و اثبات دخالت خطای انسانی در آن، مصیبت درگذشت جان‌باختگان این حادثه‌ی اندوهبار برای اینجانب بسیار سنگین‌تر شد...به ستاد کل نیروهای مسلح مؤکداً درباره‌ی پیگیری کوتاهی‌ها یا تقصیرهای احتمالی در این حادثه‌ی دردناک سفارش کنم.�

تیرماه 1399 سازمان هواپیمایی کشوری �گزارش پیشرفت تحقیقات سانحه سقوط پرواز PS725� را منتشر کرد. در بخشی از این گزارش 16 صفحه‌ای آمده: �در ساعت 06:14:41 کاربر سامانه دفاع هوایی، بدون دریافت پاسخ از مرکز هماهنگی، یک فروند موشک به سمت هدف متخاصمی که شناسایی کرده بود شلیک نمود. مطابق دستورالعمل‌های مربوطه در صورتی که سامانه دفاعی موفق به برقراری ارتباط با مرکز هماهنگی نبوده و فرمان شلیک را دریافت نکرده باشد، مجاز به شلیک نبوده است. این تمهید نیز به عنوان یک لایه مراقبتی دیگر پیش‌بینی شده بود که رعایت نگردید. حلقه چهارم رویدادها که منجر به شلیک موشک شد در این مرحله شکل گرفته است.�

در ادامه هیئت وزیران در 10 دی‌ماه 1399 متنی با عنوان �مصالحه با بازماندگان قربانیان حادثه سقوط هواپیمای اوکراینی� به استناد اصول 138 و 139 قانون اساسی و در پنج بند از تصویب گذراند. بر این مبنا به بازماندگان قربانیان حادثه، برای جبران هر نوع خسارات مربوط به هریک از جان‌باختگان، مبلغ یکصد و پنجاه هزار دلار یا معادل یورویی آن (برای مسافر و بار) در نظر گرفته شده است.

در انتهای تصویب‌نامه تأکید شده این مصالحه نافی حق پیگیری جنبه کیفری موضوع نیست. 30 آبان 1399 اولین جلسه رسیدگی به متهمان در شعبه دوم دادگاه نظامی یک تهران به ریاست قاضی ابراهیم مهران‌فر تشکیل شد. با برگزاری 20 جلسه رسیدگی که در طول دادرسی با اعتراض‌های شاکیان نیز همراه بود، سرانجام 27 فروردین 1402 رأی صادر شد.

در حکم صادره برای همه ده متهم مجازات حبس در نظر گرفته شد که بیشترین مجازات برای متهم ردیف اول (فرمانده سامانه دفاعی) سیزده سال حبس، به دلیل ارتکاب دو جرم مباشرت در قتل شبه‌عمد (سه سال) و لغو دستور ابلاغی (ده سال)، و کمترین میزان مجازات برای متهم ردیف دهم (فرمانده وقت پدافند هوایی نیروی هوا فضای سپاه) یک سال حبس، به دلیل قصور در انجام وظیفه. متأسفانه اطلاعات دقیقی از این حکم پس از اعتراض شاکیان در مرحله بالاتر وجود ندارد.